E-Ticaret Yazılım Projeleri İçin Mükemmel Brief Rehberi

Giriş: Neden E-Ticaret Yazılım Brief’i Kritik?

E-ticaret yazılım brief, projenin ilk ve en kritik dokümanıdır. Ajansın, yazılım ekibinin ve sizin aynı sayfada buluşmanızı sağlar.

İyi hazırlanmış bir e-ticaret yazılım brief, bütçeyi korur, zamanı kısaltır ve gereksiz tartışmaları azaltır. Kötü veya eksik brief ise maliyet aşımlarının, yanlış teslimlerin ve gecikmelerin ana sebebidir.

Bu rehberde adım adım, uygulanabilir ve pratik bir e-ticaret yazılım brief nasıl hazırlanır, somut örneklerle anlatacağım. Amacım, ilk toplantıda güven veren, teknik ekibin saygı duyacağı, sizin de rahatça sahip çıkacağınız bir döküman oluşturmanıza yardımcı olmak.

E-ticaret işinde yıllar içinde şunu gördüm: Net brief, net sonuç getiriyor. Belirsiz brief ise, belirsiz ve pahalı sonuç.

Temel: E-Ticaret Yazılım Brief’in Amacı ve Kapsamı

Brief’in Asıl Amacı Nedir?

E-ticaret yazılım brief, hayal ettiğiniz işi teknik dile çeviren köprüdür. Sizin “kullanıcı kolayca ürün bulsun” dediğiniz şeyi, yazılımcı için “gelişmiş filtreleme, arama ve kategori hiyerarşisi”ne dönüştürür. Türkiye’de e-ticaret ve dijital ekonomi ekosisteminin genel çerçevesini daha iyi anlamak için resmi açık veri portalı üzerinden yayımlanan ekonomi ve ticaret istatistiklerine de göz atabilirsiniz. Bu kapsamda, Türkiye açık veri portalı üzerinden paylaşılan resmi veri setlerini incelemek, planladığınız e-ticaret projesini sayısal göstergelerle desteklemenize yardımcı olabilir.

Bu dokümanın üç temel amacı vardır:

• Beklentiyi netleştirmek: Ne istiyorsunuz, ne istemiyorsunuz, nereden ödün vermezsiniz.
• Kapsamı sınırlandırmak: Bu projede yapılacaklar ve bu projede kesin yapılmayacaklar.
• Zaman ve bütçe tahmini için zemin hazırlamak: Ajansın gerçekçi teklif vermesini sağlamak.

Doğru hazırlanmış bir e-ticaret yazılım brief, proje sürecinde çıkar çatışmalarını azaltır. “Biz bunu konuşmamıştık” cümlesi pek duyulmaz.

Brief’i Kim Hazırlamalı, Kim Onaylamalı?

Brief hazırlamayı tamamen ajansa bırakmak cazip görünebilir. Ancak e-ticaret iş modelini, marjları, müşteri beklentisini ve marka vizyonunu en iyi siz bilirsiniz.

İdeal senaryo şudur:

• İş tarafı (siz veya proje sahibi) iş hedeflerini yazar.
• Operasyon tarafı (stok, kargo, müşteri hizmetleri sorumluları) günlük akışı anlatır.
• Teknik veya danışman taraf (varsa) bu bilgileri yapılandırır, yazılım diliyle netleştirir.
• Son olarak, karar verici kişi brief’i okur ve onaylar.

Onaylanmamış brief ile projeye başlamak, yarısı dolu bir haritayla yola çıkmak gibidir. Her kavşakta tekrar tartışmak zorunda kalırsınız.

Kapsamı Baştan Doğru Çizmenin Önemi

E-ticaret yazılım projesi, her zaman “sadece bir site” değildir. Arka planda entegrasyonlar, otomasyonlar, raporlama ve operasyon süreçleri çalışır.

Bu yüzden e-ticaret yazılım brief hazırlarken, kapsamı en azından şu başlıklar üzerinden tanımlayın:

• Web sitesi ve mobil görünüm
• Ödeme yöntemleri ve taksit seçenekleri
• Kargo, iade, değişim süreçleri
• Stok, muhasebe veya ERP entegrasyonları
• Pazaryeri ve diğer kanal entegrasyonları
• Temel raporlar ve yönetim paneli ihtiyaçları

Kapsam ne kadar baştan net ise, proje içinde sürpriz o kadar az olur.

Adım Adım Mükemmel E-Ticaret Yazılım Brief Nasıl Yazılır?

1. İş Modeli ve Hedefleri Netleştirme

Her şeyden önce ajansın ne sattığınızı, kime sattığınızı ve nasıl para kazandığınızı anlaması gerekir. E-ticaret yazılım brief’in ilk bölümü bu yüzden “iş modeli” olmalı. İş modelinizi netleştirirken, sektördeki genel eğilimleri görmek için en çok satılan ürünler ve performans analizleri gibi içeriklerden de yararlanabilirsiniz.

Kısa ve net cevaplamanız gereken sorular şunlardır:

• Ne satıyorsunuz? (Fiziksel ürün, dijital ürün, hizmet, abonelik vb.)
• Kime satıyorsunuz? (B2C, B2B, niş segment, global pazar vb.)
• Nasıl kazanıyorsunuz? (Tek seferlik satış, abonelik, çapraz satış, upsell vb.)
• Hangi pazarlama kanallarını kullanacaksınız? (Organik trafik, reklam, sosyal medya, influencer vb.)

Bu bölümü net anlatamadığınızda, geliştiriciler varsayımlar üzerinden hareket eder. Varsayımlar da genelde pahalıya patlar.

Kendi sürecimde şunu yaşadım: “Ürünleri set halinde satmak dönüşümleri artırdı.” Bunu iş modeline ilk günden koysaydım, yazılımda set satışları için özel akış tasarlatırdım. Sonradan eklemek hem daha pahalı hem daha sancılı oldu.

2. Hedef Kitle ve Kullanıcı Senaryoları

E-ticaret yazılım projesi kullanıcı için yapılır. Bu yüzden e-ticaret yazılım brief içinde hedef kitleyi ve temel kullanıcı senaryolarını mutlaka yazmalısınız.

En azından şu başlıkları doldurun:

• Hedef kitlenin yaşı, gelir seviyesi, teknolojiye yakınlığı
• Sitenize hangi cihazdan girme ihtimalleri yüksek? (Mobil/kasa oranı)
• Karar verirken neye bakarlar? (Fiyat, yorum, kargo hızı, taksit vb.)
• En çok hangi soruları soruyorlar? (Beden, iade, orijinallik vb.)

Ardından, 3–5 basit kullanıcı senaryosu yazın. Örneğin:

• “Misafir kullanıcı, Instagram’dan gelerek tek ürün alır, üye olmadan öder.”
• “Tekrar gelen kullanıcı, favorilerden ürün ekler, kaydettiği adresi kullanır.”
• “Kurumsal müşteri, toplu sipariş verir, teklif almak ister.”

Bu kısa senaryolar, yazılım ekibinin navigasyonu, sepet akışını ve ödeme sürecini doğru kurgulamasını sağlar. Kullanıcı davranışlarını nicel olarak analiz etmek isteyenler için, Türkiye’de dijital kullanım alışkanlıklarını içeren resmi istatistiklere Türkiye İstatistik Kurumu üzerinden de ulaşılabilir.

3. Fonksiyonel İhtiyaçlar: Sitenin Ne Yapması Gerekiyor?

E-ticaret yazılım brief’in gövdesi, fonksiyonel ihtiyaçlardır. Yani sitenin ne yapması gerektiğinin madde madde listesi.

Burada teknik terimlerle boğulmanıza gerek yok. Basit ama net yazın. Örneğin:

• “Kullanıcı, ürünleri renk, beden, fiyat aralığı ve marka ile filtreleyebilsin.”
• “Stok bitince ürün sepete eklenemesin, ama ‘haber ver’ butonu görünsün.”
• “Kullanıcı sipariş durumunu panelden takip edebilsin, kargo takip linki görebilsin.”
• “Kupon kodu, belli kategori ve tarih aralıklarına göre kısıtlanabilsin.”

Bunları kategorilere ayırarak yazmak, e-ticaret yazılım brief’i okunur kılar:

• Ürün ve kategori yönetimi
• Sepet ve ödeme akışı
• Kullanıcı hesapları ve üyelik
• Kampanya ve kuponlar
• İade, değişim, iptal süreçleri
• Yönetim paneli ve raporlama

Fonksiyonel istekleriniz net oldukça, teklif ve süre tahmini de gerçekçi olur.

4. Entegrasyonlar: Sistemin Diğer Uçları

E-ticaret sitesi hiçbir zaman tek başına çalışan bir yapı değildir. Çoğu zaman stok, muhasebe, kargo, e-posta ve pazaryerleriyle konuşması gerekir.

Bu yüzden e-ticaret yazılım brief içinde mutlaka ayrı bir “entegrasyonlar” bölümü açın. Şu soruları cevaplayın:

• Stok ve ürün yönetimini hangi sistemden yapmak istiyorsunuz?
• Muhasebe veya ERP programınız var mı, olacak mı?
• Hangi kargo firmaları ile çalışıyorsunuz, API desteği var mı?
• Hangi pazaryerlerinde satış yapıyorsunuz, entegrasyon hedefiniz nedir?
• E-posta ve SMS için kullandığınız veya kullanacağınız servisler neler?

Unutmayın, entegrasyonlar genelde tahmin edilenden daha çok zaman alır. Brief’te netlik, projenin ilerleyen safhalarında sürprizleri azaltır.

5. Tasarım Beklentileri ve Marka Dili

Güçlü bir e-ticaret yazılım projesi, sadece teknik açıdan değil, görsel açıdan da tutarlı olmalıdır. Tasarım tarafı belirsiz olduğunda, revizyon sayısı artar ve teslim süresi uzar.

E-ticaret yazılım brief içinde tasarım için şu başlıkları netleştirin:

• Marka renkleri ve kullanılmaması gereken renkler
• Logo, font ve genel görsel stil tercihleri
• Minimal, kurumsal, dinamik, oyuncu gibi stil tanımları
• Beğendiğiniz ve beğenmediğiniz site örnekleri (nedenleriyle birlikte)

Bir noktada şunu fark ettim: “Site renklerini sadeleştirince profesyonel göründü.” Bu küçük değişim, dönüşümlerde hissedilir fark yarattı. Eğer bu beklentiyi brief’te baştan net yazsaydım, tasarım sürecini iki kez yaşamazdım.

6. İçerik, Ürün Verisi ve Sorumluluklar

E-ticaret yazılım brief çoğu zaman tasarım ve kodlamaya odaklanır. Ancak ürün verisi ve içerik tarafı ihmal edildiğinde site açılış tarihi ertelenir.

Brief’te özellikle şu konuları netleştirin:

• Ürün verisini kim hazırlayacak? (Başlık, açıklama, görseller, fiyat, stok)
• Kategori yapısını kim kurgulayacak?
• Blog, yardım merkezi, sıkça sorulan sorular içeriklerini kim yazacak?
• Eski siteden veri taşınacaksa, sorumluluk kimde olacak?

Bu sorumluluklar yazılı değilse, proje sonunda kimsenin “görevi” olmaz; işler ortada kalır.

7. Performans, Güvenlik ve Yasal Gereklilikler

E-ticaret yazılım brief sadece “ne görülecek” değil, aynı zamanda “arkada ne kadar hızlı ve güvenli çalışacak” sorusuna da cevap vermelidir.

Performans için:

• Sitenin ortalama kaç saniyede açılmasını beklersiniz?
• Aynı anda kaç kişinin sitede olacağını öngörüyorsunuz?
• Kampanya veya indirim dönemlerinde maksimum trafik tahmininiz nedir?

Güvenlik ve yasal taraf için:

• KVKK uyumlu açık rıza metinleri ve çerez politikası
• SSL, ödeme güvenliği ve 3D Secure tercihleri
• Mesafeli satış sözleşmesi, iade ve gizlilik politikalarının gösterimi

Bu beklentileri e-ticaret yazılım brief’in içine yazdığınızda, ajans proje planını buna göre kurar. Aksi halde güvenlik ve performans “sonradan eklenen” işlere dönüşür. KVKK, mesafeli satış ve tüketici haklarıyla ilgili güncel mevzuata erişmek için resmi mevzuat kaynaklarını ve Ticaret Bakanlığı tarafından sağlanan güncel rehberleri takip etmek, yasal riskleri azaltmanıza yardımcı olur. Özellikle mesafeli satış sözleşmeleri ve tüketici haklarına ilişkin detaylar için Resmî Gazete üzerinden yayımlanan mevzuatı incelemek süreci daha sağlam temellere oturtur.

8. Bütçe, Takvim ve Önceliklendirme

Bir e-ticaret yazılım projesinde her isteğin ilk versiyonda hayata geçmesi çoğu zaman gerçekçi değildir. Bu yüzden brief’in son kısmını, bütçe, takvim ve önceliklendirmeye ayırın.

Şu noktaları net yazın:

• Toplam yatırım aralığınız (net rakam veya aralık)
• İlk canlıya çıkış için hedef tarih
• Mecburi olması gereken fonksiyonlar (MVP – minimum gerekli ürün)
• İkinci faza bırakılabilecek istekler (güzel ama şart olmayanlar)

Bu bölüm, ajansın size fazlara bölünmüş bir teklif sunmasını sağlar. Hem nakit akışınız rahatlar hem de canlıya çıkış süreci kısalır.

Brief’i Güçlendirecek Pratik Ornekler ve İpuçları

Örnek Brief Bölümü: Ürün ve Kategori Yapısı

E-ticaret yazılım brief oluştururken, bazı bölümleri örnekleyerek yazmak çok işe yarar. Örneğin ürün ve kategori yapısı için şöyle bir şema kullanabilirsiniz:

Ürün Tipleri:

• Tek ürün (renk ve beden varyasyonlu)
• Set ürün (3’lü, 5’li paket)
• Dijital ürün (lisans, indirme linki)

Kategori Yapısı (örnek):

• Üst kategori: Kadın
• Alt kategori: Elbise
• Filtreler: Beden, renk, fiyat aralığı, kumaş tipi

Bu tür somut örnekler, e-ticaret yazılım brief içindeki soyut istekleri somut hale getirir.

Örnek Brief Bölümü: Sepet ve Ödeme Akışı

Sepet ve ödeme, e-ticaret yazılım projesinin kritik yeridir. Buradaki her detay, dönüşüm oranını etkiler. E-ticaret yazılım brief içinde bu kısmı şu şekilde netleştirebilirsiniz:

• Misafir alışverişe izin verilsin.
• Tek sayfa ödeme yapısı tercih edilsin.
• Kullanıcı adres ve fatura bilgilerini kaydedebilsin.
• Ödeme seçenekleri: Kredi kartı, havale, kapıda ödeme (varsa).
• Taksit, kart tipine göre dinamik gösterilsin.
• Kupon ve hediye çeki alanı ödeme sayfasında ayrı gösterilsin.

Bu basit ama net maddeler, ajansın size doğru kullanıcı deneyimini tasarlamasını sağlar.

Gerçek Deneyim: Eksik Brief’in Bedeli

Kendi projelerimden birinde, e-ticaret yazılım brief’i aceleye getirdim. Özellikle iade süreçlerini detaylandırmadım. “Sonra konuşuruz” dedik, devam ettik.

Site açıldıktan sonra ciddi bir iade trafiği başladı. “İlk returns bölümünü kurdum, işler kolaylaştı.” cümlesini yaşayarak öğrendim. Ancak o noktaya gelene kadar, destek ekibi zorlandı, müşteriler net bilgi bulamadı, yazılım tarafında sonradan geliştirmeler için ek bütçe çıktı.

Eğer başta e-ticaret yazılım brief içinde iade, değişim ve iptal süreçlerini net yazsaydım, hem müşteri deneyimi daha güçlü başlardı hem de teknik maliyet daha düşük olurdu.

Gerçek Deneyim: İçerik ve Açıklama Gücünü Hafife Almamak

Uzun süre sadece tasarım ve hızla uğraştım. Ürün açıklamalarını ise “sonra bakarız” diye öteledim. Sonra şunu yaşadım: “Ürün açıklamalarını basitleştirince satış arttı.”

Bu, bana e-ticaret yazılım brief içinde içerik tarafının da ciddi şekilde ele alınması gerektiğini öğretti. Basit, anlaşılır, soruları önceden cevaplayan açıklamalar hem iade oranını düşürdü hem müşteri memnuniyetini artırdı.

Bugün bir e-ticaret yazılım brief hazırlıyorsam, mutlaka “ürün açıklama formatı”, “fotoğraf sayısı” ve “video kullanımı” gibi konuları da brief’in içine ekliyorum.

Brief Sonrası: Süreci Nasıl Yönetmeli?

Ajansla İlk Toplantı: Brief’i Test Etme Anı

E-ticaret yazılım brief hazır olduğunda, ilk toplantı aslında bir “stres testi”dir. Ajansın sorduğu sorular, brief’inizin ne kadar net olduğunu ortaya çıkarır.

Toplantıda şu noktalara dikkat edin:

• Ajans brief’i gerçekten okumuş mu, yoksa göz gezdirmiş mi?
• Sorduğu sorular yüzeysel mi, yoksa işi sahiplendiğini gösteriyor mu?
• Riskleri ve belirsizlikleri açıkça dile getiriyor mu?

Gelen soruların çoğu “brief’te var aslında” dedirtecek tarzdaysa, dokümanınız sağlam demektir. Çok temel konular soruluyorsa, ya brief eksiktir ya da ajans yeterince özen göstermiyordur.

Revizyon Yönetimi: Değişiklikler Kaça Patlar?

Hiçbir e-ticaret yazılım projesi, ilk yazıldığı gibi tamamlanmaz. İş ilerledikçe, siz de yeni şeyler görmek istersiniz. Önemli olan bu değişiklikleri nasıl yönettiğinizdir.

İyi hazırlanmış bir e-ticaret yazılım brief, revizyonları ikiye ayırmanızı sağlar:

• Brief içinde zaten var olan ama yanlış anlaşılan maddeler.
• Brief’te hiç olmayan, sonradan ortaya çıkan talepler.

İlki ajansın sorumluluğuna daha yakındır. İkincisi ise çoğu zaman ek süre ve ek maliyet anlamına gelir. Bu ayrımı net yapabildiğinizde, ilişkiler daha sağlıklı ilerler.

Dokümantasyon ve Devamlılık

Birçok projede gördüğüm hata şu: E-ticaret yazılım projesi biter, site açılır, e-ticaret yazılım brief bir daha açılmamak üzere bir klasöre atılır.

Oysa brief canlı bir dokümandır. Zaman içinde şunları ekleyerek güncellemelisiniz:

• Yeni fonksiyon talepleri
• Gelen müşteri geri bildirimleri
• İyileştirme fikirleri (örneğin, arama motorunu geliştirmek gibi)

Bu yaklaşım, ikinci faz geliştirmeleri planlarken büyük kolaylık sağlar. Kararlar sezgisel değil, veri ve deneyim temelli alınır.

Sonuç: İyi Brief, Daha Az Stresli Proje Demektir

E-ticaret yazılım brief, görmek istediğiniz sitenin mimarisidir. Nasıl ki sağlam bir bina için net bir proje çizilir; sağlam bir e-ticaret yazılım projesi için de net bir brief gerekir.

Özetle:

• İş modelinizi ve hedefinizi açık yazın.
• Hedef kitleyi ve temel kullanıcı senaryolarını tanımlayın.
• Fonksiyonel ihtiyaçları madde madde, sade bir dille anlatın.
• Entegrasyonları, tasarım beklentilerini ve içerik sorumluluklarını netleştirin.
• Performans, güvenlik ve yasal gereklilikleri atlamayın.
• Bütçe ve takvim çerçevesi çizin, fazlara bölebileceğiniz işleri belirleyin.

İyi hazırlanmış bir e-ticaret yazılım brief, sadece ajansın işini kolaylaştırmaz. Sizin de daha öngörülebilir, daha kontrollü ve daha az stresli bir proje yönetmenizi sağlar.

E-ticaretin düşündüğümden daha psikolojik bir iş olduğunu fark ettim. İyi brief, bu psikolojik yükü hafifletiyor. Çünkü ne istediğinizi, neye evet neye hayır diyeceğinizi en başta kendinize de netleştirmiş oluyorsunuz.

Sıkça Sorulan Sorular

E-ticaret yazılım brief ne kadar uzun olmalı?

Önemli olan sayfa sayısı değil, netliktir. Basit bir e-ticaret projesi için 6–10 sayfa yeterli olabilir. Daha karmaşık, çok entegrasyonlu projelerde 15–25 sayfalık bir e-ticaret yazılım brief normaldir. Gereksiz süsleme yerine, net maddelerle ilerleyin. İş planı hazırlarken resmi destek ve teşvik programlarına uyum sağlamak için KOSGEB’in kılavuzları ve dijitalleşme destekleri de dikkate alınabilir. Ayrıca genel stratejiyi tasarlarken e-ticaret danışmanlığı gibi profesyonel hizmetlerin kapsamını da bu aşamada düşünmek faydalı olur. KOBİ ölçeğindeki işletmeler için KOSGEB’in resmi internet sitesi üzerinden yayınlanan destek programları ve proje rehberleri, dijitalleşme yatırımlarınızı planlarken referans noktası sağlayabilir.

Brief’i teknik terimlerle mi yazmalıyım?

Hayır. E-ticaret yazılım brief sade bir dille yazılmalı. Teknik terimleri ajans veya danışman sizin için çevirir. Siz iş ihtiyacını anlatın: “Kullanıcı, siparişini anında görebilsin” gibi. Nasıl yapılacağı teknik ekibin işi.

Teknik olmayan bu dili korurken, kafanızda oluşabilecek soru işaretleri için e-ticaret siteleri hakkında merak edilenler tarzı içeriklere göz atmak da çerçeveyi netleştirir.

Brief hazırlamayı tamamen ajansa bırakmak doğru mu?

Tamamen ajansa bırakmak risklidir. Ajans sizi dinleyip taslak hazırlayabilir ama iş hedeflerini, kâr marjlarını, müşteri beklentisini en iyi siz bilirsiniz. En ideali, ilk taslağı sizin oluşturmanız, ajansın bunu yapılandırmasıdır. Böylece e-ticaret yazılım brief her iki tarafın da sahiplendiği bir doküman olur.

Proje başladıktan sonra brief’i değiştirebilir miyim?

Evet, ancak her değişikliğin zaman ve maliyet etkisi olacağını unutmayın. Küçük netleştirmeler sorun olmaz. Fakat kapsamı büyüten istekler, fazlara ayrılmalı veya ek bütçe ile planlanmalıdır. Bu yüzden e-ticaret yazılım brief’i başta olabildiğince detaylı hazırlamak önemlidir.

Brief’e teknik çizim veya akış şeması eklemek zorunda mıyım?

Zorunda değilsiniz ama çok faydalıdır. Basit bir kutu-ok diyagramıyla bile sepet akışını veya entegrasyonları gösterebilirsiniz. Bu tür görseller, e-ticaret yazılım brief içindeki metni destekler ve yanlış anlamaları azaltır.

Mevcut sitem varsa, yine de brief yazmalı mıyım?

Evet. Mevcut site olsa bile, yeni proje için hedefler ve kapsam farklı olabilir. Ayrıca, bugüne kadar yaşadığınız sorunları ve öğrenimleri de e-ticaret yazılım brief içine ekleyebilirsiniz. Örneğin, “Site hızını artırmak satışlara büyük etki etti” gibi deneyimler, yeni projede önceliklerinizi belirler. Mevcut performansı değerlendirirken pazardaki genel eğilimleri anlamak için Google Trends üzerinden kategori bazlı arama ilgisini de analiz edebilirsiniz. Bu çerçeveyi daha küresel bir perspektifle beslemek isteyenler, Google Trends üzerinde hedef pazarlara göre arama eğilimlerini inceleyerek ürün ve kategori stratejilerini güçlendirebilirler.

Brief hazırlamak için minimum hangi bilgiler şart?

En azından şu dört bilgi olmadan sağlıklı teklif almak zordur: İş modeli, temel fonksiyon listesi, entegrasyon ihtiyaçları ve hedef takvim. Bu dört başlık, e-ticaret yazılım brief’in iskeletidir. Diğer detaylar zamanla eklenebilir ama bu iskelet olmadan başlamak risklidir.

Brief’i hazırlamak ne kadar zaman alır?

İlk kez yapıyorsanız, 2–5 tam gün ayırmak gerçekçidir. Bu süre uzun gibi görünse de, proje esnasında kaybedeceğiniz haftaları ve ekstra maliyetleri düşündüğünüzde çok iyi bir yatırımdır. E-ticaret yazılım brief ne kadar sağlam olursa, proje o kadar öngörülebilir ilerler. Dijital ticaret ekosistemi ve tüketici alışkanlıklarıyla ilgili kapsamlı bir çerçeve görmek isteyenler için UNCTAD’ın e-ticaret ve dijital ekonomi kaynakları da yararlı bir referans oluşturabilir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde dijital ticaret ve politikalarına ilişkin raporlar için UNCTAD e-ticaret ve dijital ekonomi sayfası üzerinden yayınlanan güncel çalışmalara göz atabilirsiniz.